Rodzaje karmienia psa
Odpowiednia dieta naszych psich przyjaciół to jeden z filarów ich dobrego samopoczucia, energii, pięknej sierści i długości życia. Kluczowe jest zrozumienie, jaki jest wpływ diety na zachowanie psa. Najbardziej popularnymi wariantami karmienia psiaków jest sucha karma, mokra karma oraz BARF.
Karmienie suchą karmą jest najwygodniejszą i najszybszą opcją. W tym przypadku patrzenie tylko na cenę może być złudne. Karmy super premium często są bardziej sycące, co oznacza, że wystarczy podać psu mniejszą gramaturę. Dzięki temu droższy worek wystarcza na dłużej. Czytając skład karmy, pomijajmy takie, które na pierwszym miejscu zawierają zboża, kukurydzę, ryż itd., ponieważ mogą one wpływać na poziom energii i zachowanie psa. Poza suchą karmą możemy karmić psa karmą mokrą oraz BARF-em, co cieszy się coraz większą popularnością. BARF to alternatywna dieta dla psa, najbardziej zbliżona do naturalnej.
W tej kwestii karmienia powinniśmy skonsultować się z psim dietetykiem oraz poinformować naszego lekarza weterynarii. Ponieważ dieta BARF wymaga od właściciela dużej wiedzy i edukacji w temacie przygotowywania, suplementacji i bilansowania posiłków, co bezpośrednio przekłada się na stabilność psychiczną psa. Cenowo również bardzo odbiega od tradycyjnych karm. Taka dieta na pewno nie polega na podawaniu psu tylko surowego mięsa i kości „na oko”.
Jeśli nie jesteśmy na to gotowi, to zawsze możemy wybrać bezpieczniejsze rozwiązanie, czyli karma sucha dla psa lub mokra dla psa. Nieważne, którą z opcji wybierzemy, każdy z tych produktów powinien być wysokiej jakości, aby zapewnić prawidłowy wpływ diety na zachowanie psa.
Dieta psa a zachowanie
Niełatwo wybrać odpowiednią karmę dla naszego czworonoga, więc jakie skutki przyniesie nam nieodpowiednie żywienie? Zła dieta może odbić się na zdrowiu naszego psiaka, od problemów z zaburzeniami ze strony układu pokarmowego. Również infekcji i stanów zapalnych, po choroby nowotworowe, tzw. dietozależne. Brzmi strasznie, ale jakbyśmy się czuli, objadając się tylko i wyłącznie fast foodami i zapijając kolorowymi napojami? Nie najlepiej. W skrócie: „jesteśmy tym, co jemy”.
Oprócz problemów zdrowotnych wynikających z nieodpowiedniego odżywiania mogą pojawiać się zaburzenia psychiczne oraz nieakceptowalne zachowania, czyli najczęściej spotykane problemy behawioralne. Jedząc zanieczyszczone pokarmy, wysoko przetworzone, doprowadzamy do zaburzenia ogólnej gospodarki w organizmie. Dając tym różnego rodzaju stany zapalne, a za tym idzie stres oksydacyjny. Powoduje on zmiany w zachowaniu psa, tj. zachowania agresywne, lękliwość, objawy zaburzeń nerwicowych, strach, depresja, złowrogie nastawienie. Przewlekłe stany lękowe doprowadzają do zaburzeń snu, frustracji i niepewności. Mogą objawić się nagłym lękiem przed burzą, obcymi psami, otaczającym środowiskiem lub lękiem separacyjnym. Modyfikowanie zaburzeń behawioralnych powinno odbywać się tylko pod okiem doświadczonych osób, czyli behawiorystów lub trenerów.
Zachowanie psa
Głównym składnikiem przyczyniającym się do powstania stresu oksydacyjnego są mączki produkowane na bazie mięsa i kości z kurczaka, które pochodzą z intensywnego chowu. Wiele karm komercyjnych posiada je w głównym składzie. Natomiast po dziś dzień panuje mit dotyczący tego, że karmienie psa surowym mięsem wzmaga u niego większą agresję. Jest to oczywiście nieprawda. Tutaj mamy dwie opcje: jeżeli karmimy psa dietą BARF, należy się najpierw upewnić, czy nie ma tam żadnych braków tryptofanu oraz za wysokiej ilości białka, które powodują niepożądane zachowania. Jeśli w diecie wszystko się zgadza, należy się zastanowić, czy nie jest to problem dotyczący obrony zasobów.
Zachowanie jest regulowane przez neuroprzekaźniki, a ich poziom zależny jest od witamin, makro- i mikroelementów oraz innych substancji. Jedzenie, które posiada tryptofan i tyrozynę, są to prekursory neuroprzekaźnika serotoniny, która oczywiście odpowiada za stany emocjonalne, koncentrację itp.
Niebagatelny wpływ na rozwój i dorastanie zwierzęcia mają jego pierwsze tygodnie życia. Jednak niewiele osób łączy błędy żywieniowe z różnego rodzaju zaburzeniami zachowania. Psy, które wykazują większą antysocjalność do środowiska, nadmierną agresję lub strach, mogą mieć przyczynę w nieodpowiednim żywieniu suk ciężarnych. Niedożywienie matki powoduje u niej wzmożoną agresję w stosunku do swojego potomstwa. Niedobory jakościowe i ilościowe u suk karmiących modelują możliwości adaptacyjne oraz poznawcze szczeniąt, co daje w efekcie zaburzenia zachowania. Żywienie zwierząt w czasie ciąży, tak samo jak u człowieka, powinno być zdrowe, konkretne i dopasowane do potrzeb.
Jakie popełniamy najczęstsze błędy żywieniowe psa?
Niewątpliwie pies jest najlepszym przyjacielem człowieka, dlatego staramy się jak najbardziej im dogadzać. Czasem jednak nieświadomie popełniamy błędy w nieprawidłowym komponowaniu dawki pokarmowej. Serwujemy psiakom złą dietę, np. przekarmiając go, co mocno wpływa na jego zdrowie fizyczne i zachowanie psa. Najczęściej wynika to z nadmiernej troski o nasze pupile i niewystarczającej wiedzy. Nie od dzisiaj wiadomo, że psy to zwierzęta o nieposkromionym apetycie, ale ich organizm jest zupełnie inny niż ludzki – coś, co dla nas jest zdrowe, dla psa może okazać się trucizną.
Nieregularność posiłków
Jednym z błędów, które popełniamy, jest nieregularność posiłków. Psa powinniśmy karmić zawsze o tej samej porze dnia, w tej samej misce, najlepiej w tym samym miejscu. Ma to duży wpływ na ustabilizowanie pracy układu pokarmowego oraz jest zachęcające do zjadania całego posiłku. Regularność ułatwia również zapanowanie nad godzinami spacerów za potrzebą. Warto wiedzieć, że psy bardzo lubią rutynę; czują się wtedy pewniej i bezpieczniej, ponieważ wszystko staje się przewidywalne, co pomaga w niewzbudzaniu niepotrzebnego lęku u psa. Oczywiście urozmaicajmy pupilom dzień, np. poprzez różnego rodzaju aktywności czy spacery.
Zmiana karmy
Kolejnym często popełnianym błędem żywieniowym są częste zmiany karmy. Właściciele mylnie uważają, że psiak powinien mieć urozmaicane posiłki. Oczywiście pies powinien dostawać zbilansowane jedzenie, lecz zbyt częste zmiany karmy mogą wywoływać problemy żołądkowe czy też utratę apetytu, co w efekcie może mieć wpływ na zachowanie psa poprzez stres i dyskomfort. Wprowadzanie nowej karmy powinno odbywać się stopniowo, mieszając z poprzednią karmą i z dnia na dzień dodając coraz więcej nowej karmy. Najważniejsza jest obserwacja, jak reaguje organizm oraz czy funkcjonowanie psa nie zmienia się.
Ludzkie jedzenie dla psa
Następnym bardzo często popełnianym błędem w karmieniu naszych pupili jest podawanie ludzkiego jedzenia. Wiele „ludzkich” produktów nie nadaje się do spożywania przez psa. Niektóre z nich mogą mocno wpłynąć na zdrowie lub nawet życie naszego przyjaciela, a także na jego zachowanie psa, prowadząc do nadpobudliwości, otyłości czy problemów z układem pokarmowym, które generują dyskomfort.
Niestety, właściciele często ulegają swoim słodkim pupilkom na „ładne oczka”. W ten sposób uczymy nieodpowiedniego zachowania i szkodzimy zdrowiu. Nasze kuchnie posiadają żywność, którą możemy podać naszym psiakom, np. owoce, takie jak jabłka, gruszki, jagody, banany, arbuz (bez pestek) lub warzywa, tj. marchewki, buraki, dynia, ogórki. W odpowiednich, dostosowanych ilościach dodawanie tych produktów może przynieść pozytywne rezultaty w zdrowotności fizycznej, jak i psychicznej psiaka. Pod żadnym pozorem nie podawajmy psu czekolady, winogron, warzyw cebulowych, kawy, produktów mlecznych, orzechów oraz wiele innych.
Zjadanie odchodów
Częstym problemem występującym u psów jest koprofagia, czyli zjadanie własnych odchodów. Dzieje się tak, kiedy w karmie, którą dostarczamy psu, jest niedobór składników pokarmowych, lub występują zaburzenia przemiany materii bądź składu flory bakteryjnej. Te niedobory i zaburzenia również mają wpływ na zachowanie psa, prowadząc do poszukiwania brakujących składników. Zazwyczaj zbilansowana dieta dopasowana do potrzeb psiaka rozwiązuje problem.
Czy odpowiednie żywienie wpływa na zmianę nawyków psa?
Oprócz podawania gotowych, jakościowych posiłków w postaci karmy suchej, mokrej czy BARFa, powinniśmy urozmaicać psiakom dietę w postaci gryzaków dla psa. Głównym ich celem jest zaspokajanie naturalnych potrzeb gryzienia, urozmaicanie czasu spędzania np. w samotności. Służą również pomocą w adaptowaniu się w nowym, nieznanym środowisku oraz mogą być nagrodą w szkoleniu, pozytywnie wpływając na zachowanie psa. Niektóre z nich stanowią dodatkowe źródło wartości odżywczych.
Podawanie gryzaków wpływa korzystnie na higienizację jamy ustnej, redukując kamień nazębny z okolic zębów oraz dziąseł. Wykorzystywanie takiego rodzaju dodatku do diety będzie działało na psa uspokajająco i wyciszająco. Przy wyborze gryzaków oczywiście należy zwracać uwagę na ich skład. Miękkie wybierać dla szczeniaków lub seniorów, natomiast twardsze posłużą dla większych, dorosłych psów. Oprócz gryzaków można podawać psom jakościowe smaczki, które głównie wykorzystywane są podczas nauki nowych komend lub jako nagroda za dobre zachowanie psa. Pamiętajcie, psy to urodzeni zdobywcy – umożliwienie zdobywania pokarmu poprzez aktywną formę podawania smaczków z pewnością poprawi ich samopoczucie i zaspokoi instynkty łowieckie. Ważną kwestią jest również świadomość, że nadmierne podawanie przekąsek nie zastąpi psiakom pełnowartościowego posiłku, wręcz w niekontrolowanej ilości może zaszkodzić.
Jak karma wpływa na zachowanie psów?
Każda karma zawiera witaminy, węglowodany, makroelementy, mikroelementy, tłuszcze, białka. Wszystkie te czynniki oddziałują na zachowanie psa. Wpływ diety ma również znaczenie dla kondycji psychicznej naszego pupila. Potwierdzone jest, że terapie behawioralne są o wiele efektywniejsze, kiedy nasz pies dostaje zdrowy, zbilansowany posiłek. Podstawą pożywienia psów jest mięso i przede wszystkim wysokiej jakości białko pochodzenia zwierzęcego.
Wykluczając popełnione błędy w wychowywaniu psa, predyspozycji rasy do niepożądanych zachowań czy innego rodzaju występujących dolegliwości, nieodpowiednia dieta przyczynia się do zmiany zachowania psów. Najczęściej występującymi objawami nerwowymi są np. wykazywanie agresji czy nadpobudliwość u psa. Dzieje się tak, gdy karmimy pupile wysokoenergetycznymi karmami, gotowanym lub surowym mięsem, z dużą zawartością białka. Dostarcza to psu zbyt dużej ilości energii oraz w przypadku niedoborów aminokwasów. Przez nadmiar energii psy mogą stać się bardziej szczekliwe, pobudzone, niepanujące nad emocjami.
Aminokwasy, które odpowiadają za zachowanie psa, to tyrozyna i tryptofan. Tyrozyna pobudza organizm psa, co powoduje np. nadpobudliwość czy agresję. Natomiast tryptofan odpowiada za wydzielanie serotoniny, czyli hormonów szczęścia, co powoduje wyzwolenie pozytywnych emocji. Tyrozyna neutralizuje tryptofan. Eliminowanie zaburzeń behawioralnych wywołanych tymi aminokwasami możemy zacząć od dostarczania mniejszej ilości białka w pokarmie.
Jeżeli na pierwszym lub drugim miejscu składników karmy znajduje się kukurydza, to już wiemy, że taką karmę należy omijać, ze względu na to, że kukurydza jest tylko wypełniaczem. Taka karma cechować się będzie dużą ilością tyrozyny, co będzie przyczyną nadmiernej aktywności i negatywnie wpłynie na zachowanie psa.
Podsumowanie
Znając już odpowiednie żywienie psa, możemy wywnioskować, że dobrze dobrana dieta do jego potrzeb wywiera duży wpływ na zachowanie psa oraz procesy uczenia się. Na każdym etapie życia psiaka zmienia się jego ciało, a wraz z tym zapotrzebowanie. Podsumowując, najważniejsze, o czym musimy pamiętać, to zbilansowana dieta, optymalne żywienie, czyli zaspokajanie ilościowo i jakościowo potrzeb żywieniowych, stosowanie suplementacji pod okiem lekarza weterynarii. Dbajmy o siebie i naszych czworonożnych przyjaciół. Im świadomiej dobieramy posiłki dla nas i naszego psiaka, tym lepsze będzie nasze samopoczucie, a energia i witalność będą przekładać się na aktywne spacery oraz prawidłowe zachowanie. Uniknięcie błędów żywieniowych, czyli dostarczanie świeżej, jakościowej karmy, wpływa nie tylko na piękną, lśniącą sierść, ale co najważniejsze – na wydłużenie życia psiaka, a przecież jedyną wadą naszych pupili jest długość ich życia, czyli za krótka.